از بانوان فرزانه و ارجمندي بود که به اهل بیت ـ علیهم السلام ـ معرفتی والا داشت و از اخلاص و صفا در ولایت بهره‌مند بود. پدرش حزام بن خالد و مادرش لیلی دختر شهید بن ابی عامر نام داشت. او را حضرت عقیل ـ علیه السلام ـ  که به علم انساب احاطه داشت برای جناب أمیرالمؤمنین علی ـ علیه السلام ـ انتخاب کرد.

 فاطمه صدایش می‌زدند. پس از آن که از ازدواج با أمیرالمؤمنین علی ـ علیه السلام ـ صاحب چهار فرزند برومند و رشید به نام های عباس، عبدالله، جعفر و عثمان ـ علیهم السلام ـ شد او را با کنِه شریفِ اُم البنیـن خطاب می‌کردنـد.

حضرت ام‌البنیـن ـ سلام الله علیها ـ در طول حیات شریف خود برای فرزندان أمیرالمؤمنین علی ـ علیه السلام ـ بسان مادری دلسوز و پرستاری مهربان بود.

این بانوی مکرمه اگر چه در کربلا نبود ولی از ناله و گریه در عزای حضرت سیدالشهداء قرار نداشت. وقتی زنها او را ام‌البنیـن خطاب می کردند و تسلیت می دادند می فرمود: دیگر مرا ام‌البنیـن نخوانید.¹ حق داشت، آخر چهار فرزندش را فدای عزیز زهرا حسین ـ علیه السلام ـ کرده بود. علامه مامقانی می نویسد: از علّو مقام حضرت ام‌البنیـن ـ سلام الله علیها ـ همین بس که وقتی بشیر بن جذلم خبر شهادت فرزندانش را به او داد، فرمود: رگ‌های قلبم را بریدی! فرزندانم و هر آنچه زیر آسمان است به فدای اباعبدالله الحسین ـ علیه السلام ـ باد.²

باقر آل محمد ـ علیه السلام ـ  درباره حضرت ام‌البنیـن ـ سلام الله علیها ـ می فرمایند: آن حضرت به بقیع می‌رفت و آن قدر جانسوز مرثیه می‌خواند که مروان ملعون با آن قساوت قلب گریه می‌کرد.³ این گریه و زاری حضرت ادامه داشت تا بدرود حیات گفت.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1ـ ریاحین الشریعه ، ج 3 ، ص 294

2 ـ تنقیح المقال ، ج3 ، فصل کینه ها ، ص 70

3 ـ بحارالأنوار ، ج45 ، ص 40

پاهایش از شدت ایستادن ورم کرده بود. او را عابدترین امت زمان خود می‌دانستنـد. وقتی به محراب عبادت می‌ایستاد تمام فکر و ذکرش متوجـه معبودش بـود. هنگام عبادتش خدا به فرشتگانش مباهات می‌کرد. یک شب که تا صبح با خدای خود راز و نیـاز می‌کرد؛ بعد از آنکه برای همه‌ی مردان و زنان باایمان دعا کرد پسر بزرگـش به او گفت: مادر جان برای همه دعا کردی اما خودت را دعا نکردی. فرمود: پسر جان اول همسایه را بعد خود.(علل الشرايع ـ ص 181)

پدرش به او گفت: فاطمه جان؛ خدا با غضب تو غضبناک می‌شود و با خوشحالی تو خوشحال.گفته بود: فاطمه ـ سلام الله علیها ـ پاره‌ی تن من است؛ هر کس او را اذیت کند مرا آزرده و هرکس او را خوشحال کند مرا خوشحال کرده.­­­­(امـالى شـيـخ مـفـيـد ص 159، امـالى شـيـخ طوسى ص 24، مجلس اول ، حديث 30)

گردن‌کشان غاصب قصد داشتند به زور جانشین بر‌حق پیامبر را کنار گذاشته و حکومت را به دست بگیـرند. با اینکه خودشان از اولین بیعت‌کنندگان واقعه‌ی شریف غدیر بودند می‌خواستنـد آن را به کلی و برای همیشه از ذهن مردم پاک کننـد. ابتدا کسی را فرستاد تا به علی ـ علیه السلام ـ بگوید برای بیعت اجباری به مسجد بیا. وقتی احساس کرد این روش کارساز نیست با گستاخی تمام گفت: بروید هیزم جمع کنید و جلوی خانه علی ـ علیه السلام ـ بریزید و به او بگویید اگـر برای بیعت با خلیفه از خانه بیرون نیاید خانه و اهلش را به آتش می‌کشم. اطرافیان به او گفتنـد: پاره‌ی تن رسول الله، فاطمه ـ سلام الله علیها ـ در این خانه است؛ این خانه خانه‌ی وحی پیامبر است. باز هم روی شیطانی خود را نشان داده و گفت: و اگـر باشد. (یعنی حتی اگر فاطمه هم در این خانه باشد باز هم خانه و اهلش را به آتش می کشم).

اهل زمین و آسمان خرقه‌ی عزا به تن کردند. آسمانیان بیشتر درد علی ـ علیه السلام ـ را درک  می‌کردند. او دیگـر محرم رازی نداشت و فقط می‌توانست شب ها دردش را به چاه بگوید. وقتی خبر عروج پرستویش را شنید بدنش سست شد و به زمین افتاد. شاید وقتی علی ـ علیه السلام ـ به زمین خوردند یاد کوچه در ذهنشان تداعی شده بود. شاید وقتی بچه‌ها با پدر بدنِ نحیف و ستمدیده مادر را تشییع می کردند امام حسن ـ علیه السلام ـ وقت عبور از کوچه آن زمانی را به یاد می‌آورد که مادرش راه خانه را گم کرده بود و علیرغم اینکه همیشه مادر دست فرزند خردسال را می‌گیرد، او دست مادرش را گرفته بود تا مادر را به خانه برساند.

 علی ـ علیه السلام ـ ماه را در زمین نهان می کرد. گُل را در گِل می گذاشت. انگار جانش را از دست می‌داد. پرستویش با بالهای شکسته پر کشیده بود.

أللهم العن اول ظالم ظلم حق محمد و آل محمد ـ صلی الله علیه و آله ـ

او را علی می‌خواندنــد. همچون جدش علی ـ علیه السلام ـ هدایتـگر و راهبـــرست به رستگاری ابدی. نور وجــودش غیر قابل توصیف. گفتارش روشنــی بخش سرنوشت انسان. کنیـه اش هادی هست. او که یک دوره‌ی مفصل امام شناسـی را در جامعه‌ی کبیره‌اش به یادگار گذاشته. او که "طالبییــن و عباسییــن و آل جعفــر بی اختیـار مشغول احترامش شدند؛ حال آنکه گفته بودند به خـدا سوگنـد برای او پیاده نخواهیــم شد." منتـهی الآمال ـ باب 12 ـ فصل 1

به سهل بن یعقوب بن اسحاق فرمود: ای سهل، شیعیان ما بواسطه ولایت و ارتباطی که با ما دارند در حصاری محکم و دری استوار هستند که اگر در دلِ دریاهای ژرف و بیابانهای دور و دراز میان درندگان و گرگها و دشمنان جن و بشر بروند بواسطه ولایت ما در امان هستند بر خدا توکل کن ولایت خویش را نسبت به ائمه‌ی طاهرین پاک و خالص گردان. مناقب آل ابیطالب  ج 4 ص 402

آری؛ آنچه حقیقتاً ما را در دشـواری‌ها دستگِِری می‌کند ولایت آل الله ـ علیهم صلوات الله ـ هست و بس.

رو کرد به دامادش و گفت: علی جان، ای پدرِ دونوگلِ من، سلام بر تو ؛طولی نمی کشد که دو رکـن خویشتن را از دست خواهی داد. تو را به خدا می سپارم.( امالی شیخ صدوق ـ ص136)

آسمان رنگ غم به خود گرفتـه بود. گویی فاطمه ـ سلام الله علیها ـ از فراق پدر جانی در بدن نداشت. جامۀ عزای پدر بر تن و گوشه ای زانوی غم در بغل گرفته بود. علی ـ علیه السلام ـ بی قرار بود. یکی از دو رکنش؛ جناب رسول الله ـ صلی الله علیه و آله ـ  از دست رفته بود.

هنـوز که هنوز است دل ها از شنیدن نام کوچۀ بنی هاشم دردناک می شود. تن ها می لرزد. قلب ها از شماره می ایستد. یاد مصیبت جانـکاه فاطمه ـ سلام الله علیها ـ و شاهزادۀ شهیدش آتشی از اندوه در دل محبانشان برپا می کند. چشم نمی داند برای خیرالنـساء خون ببارد یا برای سیدالأوصیـاء. علی ـ علیه السلام ـ رکن دیگرش از دست رفته. رکنی که مظهر عصمت الله، میوۀ قلب رسول الله، زوجۀ ولی الله و مادر آل الله ـ علیهم صلوات الله ـ بود. رکنـی که هرگاه جناب رسول الله ـ صلی الله علیه و آله ـ به چهرۀ عالم افروز او نظاره می کـرد گل از گلش باز می شد و قلبش مملو از سرور. رکنـی که علی ـ علیه السلام ـ  پس از پیامبر او را محرم راز خود روی زمین می دانست.

اما دردِ علی ـ علیه السلام ـ و محبینش؛

آیا آسمانِ رخی که آفتابِ جهان تاب از عظمت نورش بر او تعظیم می‌کرد سزاوار نیلی شدن بود؟! آیا درختـی که میوه‌های رحمت حق از او روییـد سزاوار خم شدن و شکسته شدن توسط  تیغ‌ها و  تبرهای انسانی زمان بود؟! مسلماً بی بصیرتـی و حماقت مردم زمان و عدم تشخیص راه صحیح موجب چنین پیامدهای ناگـوار شد. شاید غفلت و هوا پرستـی این مصیبت را به بار آورد. اما آنچه مهم است اشاره شود این است که عاملین مصیبت کوچه‌ی بنی هاشم و  سردمداران این عده‌ی بی‌بصیرت به مراتب افرادی گمراه‌تر و گناهکارتر از آن بی‌بصیرت‌ها بودنـد. چرا که با وجود و شناخت آیت عظمای الهی و خلیفه‌ی ولایت آسمانی به هوای منصبی غصبی دست در دست شیطان رانده شده‌ گذاشته و خود را برای همیشه در أسفل‌السافلیـن جای دادنـد. این در حالی بود که این سردمداران مدت زیادی از زندگـی خود را با حبل‌الله‌المتین، صراط‌ المستقیم ؛ علی ـ علیه السلام ـ سپری کرده بودنـد.

اما امان از بی بصیرتی ...

غنچه ها رنگ و لعاب دیگری داشتند. آن روز خندان تر از روزهای دیگر شکوفا می شدند. همه شان فرا رسیدن روز های بهتری زا به یکدیگر نوید می دادند. از آن روز به بعد فقط آسمان خورشید نبود که بر آنها می تابید بلکه وجود خورشید عالمتاب، حضرت ختمی مرتبت نیز بر یکایک آنها پرتو افکنی می کرد. نور افشانیِ خورشید عالمتاب که جلوه ای از عظمت و نور حق تعالی بود موجب به ارمغان  آمدن سُرور و شادی در قلب ساکنان زمین و خوشحالی دوچندان در وجود آسمانیان شد. چرا که با متولد شدن حضرت رسول الله ـ صلی الله علیه و آله ـ  رحمت واسعۀ خداوند عینیت پیدا کرده بود.

ایام سپری می شد و رحمت حق نمایان تر. در میان قوم مشرک افراد پاکدل هم زندگی می کردند که به حکم آیۀ قرآن که می فرماید الطیّبُ لِطَّیّباتِ و الخَبیثُ لِلخَبیثاتِ می بایست گِرد هم جمع می شدند و تشکیل خانواده می دادند. کسی که افتخار ازدواج با جناب رسول الله ـ صلی الله علیه و آله ـ را کسب کرد حضرت ام المؤمنین بانو مخدره خدیجۀ کبری ـ سلام الله علیها ـ بود. از این دو بزرگوار سلاله ای پاک که علاوه بر حبیبة الله بودن مظهر عصمت الهی نیز محسوب می شد پا به عرصۀ وجود گذاشت. آری؛حضرت ام الآئمه بانو مخدره فاطمۀ زهرا ـ سلام الله علیها ـ عالم امکان را نورانی کرد.

آل الله ـ علیهم صلوات الله ـ یکی پس از دیگری در سالهای مختلف به دنیا آمده و جلوه ای از رحمت الهی را نمایان می کردند تا اینکه رئیس مذهب تشیع حضرت صادق آل محمد ـ صلی الله علیه و آله ـ نیز سالها بعد در روز تولدحضرت رسول الله ـ صلی الله علیه و آله ـ به دنیا آمد. با اندکی تفکر باید به این موضوع پی ببریم که همزمان شدن تولد صادق آل محمد و جد بزرگوارش ـ صلی الله علیه و آله ـ در یک روز بدون دلیل نبوده و نیست. شاید دلیل این تقارن آن است که اسلامی اسلامِ ناب محمدی به حساب می آید که از گوهر های نبوی و حکمت های علوی سرچشمه گرفته باشد. حال سوال این است که آیا فقهی جز فقه پویایی که امام صادق ـ علیه السلام ـ آن را تدریس می کرد و نشر می داد حامل چنین علم های الهی هست؟ مسلماً روشی نمایانگر اسلام ناب هست که ائمۀ معصومین ـ علیهم السلام ـ الگوهای آن باشند. این نشان دهندۀ این است که تنها ایشان بودند که بعد از رسول الله ـ صلی الله علیه و آله ـ به سیرۀ او عمل کرده و اسلام راستین را به عالم عرضه کردند. بنابراین سزاوار است داعیه داران عمل به سیرۀ رسول الله ـ صلی الله علیه و آله ـ با ایمان به حقانیت او  و اهل بیت مطهرش برای رهبری جامعه بشریت، خود را به معنای واقعی کلمه مشمول رحمت عالم گیر رحمةً لِلعالمین کنند.

در حال حاضر ایام الله دهۀ فجر را به پایان می رسانیم. ایامی که در سالهای قبل، انقلاب اسلامی از بذر های به جا مانده از بعثت، غدیر و عاشورا به عمل آمد و مثل باغی پر از گل و سبزه های سر به فلک کشیده شد. باغی که مطمئناً انوار الهیِ خورشید عالمتاب،حضرت ختمی مرتبت بر آن می تابد. باغی که باغبان اولیۀ آن امام خمینی کبیر ـ ره ـ غنچه های آن را با زحمت زیاد نگهداری کرد تا اینکه به دست باغبان کنونی آن حضرت آیة الله العظمی الإمام خامنه ای ـ حفظه الله ـ  رسید و موجب شد غنچه ها یکی پس از دیگری در عرصه های مختلف به بار نشسته و برای این انقلاب ثمر دهند. این یعنی استقلالی برخاسته از اسلام. این یعنی تولد دوبارۀ فقه پویای جعفری در پرتوی اسلام ناب و اصیل محمدی.

و آخِرُ دِعوانَا الحَمدُلله رَبّ العالمین

صفحات تاریخ را که ورق می زنم اشک از چشمانم سرازیر می شود و خون از قلبم. چه جماعت پَستی بودند که اوراقی پر از سیاهی و نفاق را به صحیفۀ تاریخ اضافه کردند. حرف از کوچه هست و هتک حرمت. حرف از شاهزادۀ شهید هست و مظلومیت.

هنوز سایۀ غم جد بزرگوارشان روی سینه شان سنگینی می کرد. داغدار بودند. شال عزا روی دوششان خودنمایی می کرد. حیوانهای انسان نما کاری با آنها کردند که زمین و آسمان به حال آنها غرق ناله شد. نمی دانم تاوانِ کدام گناه را پس می دادند که می بایست وحشیانه مورد هجوم قرار گیرند. گفتم گناه ! اصلاً آنها اهل گناه بودند که بخواهند تاوان پس دهند ؟! مگر آنها خانواده ای نبودند که پس از نزول آیۀ شریفۀ إنّما یُریدُ اللهُ لِیُذهِبَ عَنکُمُ الرِّجسَ أهلَ البَیتِ و یُطَهِّرَکُم تَطهیراً ⁽¹⁾ حضرت رسول الله ـ صلی الله علیه و آله ـ هر روز به مدت شش ماه پشت درِ خانۀ آنها می آمد و می فرمود: السلام علیکم یا اهل بیتی.

اگر عالم یکپارچه چشم شود و روز و شب اشک ببارد باز هم برای این مصیبت کم گریه کرده است. مصیبتی که در آن محور حدیث لَولاک مظلومانه ، پشت درِ خانۀ وحی مجروح می شود و ...  . مصیبتی که در آن شاهزادۀ صغیر حضرت محسن بن علی ـ سلام الله علیهما ـ به شهادت می رسد و بعضی تاریخ نویسان نام او را ذکر می کنند اما واقعه را شرح نمی دهند تا مجبور نشوند عاملین شهادت او را نام ببرند.

در این ایام حضرات آل الله ـ علیهم صلوات الله ـ از داغ واقعۀ کوچه، هتک حرمت و شهادت محسن بن علی ـ سلام الله علیهما ـ قلبشان آزرده هست. سزاوار است برای تسکین قلب نازنین آنها بعد از  سرسپردن به آنها و انجام فرامینشان همواره بر فاعلین واقعۀ کوچه و قاتلین حضرت محسن بن علی ـ سلام الله علیهما ـ لعن و نفرین فراوان فرستاد.

أللهُمَّ العَن اوّل ظالِمٍ ظَلَمَ حقَّ محمدٍ و آلِ محمدٍ و آخِرَ تابِعٍ لَه علی ذلِک

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1ـ جز این نیست که خدا می خواهد آلودگی را از شما اهل بیت بزُداید و شما را کاملاً پاکیزه گرداند.